Wrota Chałubińskiego to wąska, dzika przełęcz na wysokości 2022 m n.p.m. w głównej grani Tatr — jedno z tych miejsc, gdzie masz wrażenie, że stoisz dosłownie na granicy dwóch światów. Z jednej strony polska Dolina za Mnichem, z drugiej słowacka Dolina Piarżysta. Widoki, cisza i surowy charakter tatrańskiej grani robią tu ogromne wrażenie.

Przełęcz leży między Kopą nad Wrotami (2075 m) a Szpiglasowym Wierchem i oferuje rozległy widok na otaczające szczyty oraz głęboko wcięte doliny. Teren jest skalisto-piarżysty, a atmosfera wyjątkowo dzika — to nie jest wypieszczone miejsce widokowe, lecz autentyczny fragment wysokogórskiej grani. Latem kwitną tu rzadkie rośliny, w tym wiechlina tatrzańska, skalnica odgiętolistna czy warzucha tatrzańska — gatunki spotykane w Polsce niemal wyłącznie w Tatrach. Jesienią mgły snujące się po dolinach tworzą nastrojowe, fotograficzne kadry. Zimą przełęcz jest trudno dostępna i wymaga doświadczenia.

• Schronisko PTTK nad Morskim Okiem — żółty szlak ('Ceprostrада') do rozstaju, następnie czerwony szlak Doliną za Mnichem na przełęcz — ok. 2 h 15 min w górę, trudność: umiarkowana do wymagającej. Szlak jest stromy i miejscami wymaga użycia rąk, uwaga na luźne kamienie.

• Szlak po stronie słowackiej jest zamknięty — zejście możliwe tylko do Ciemnosmreczyńskiego Stawu.
• W najwyższej partii szlaku (tuż pod przełęczą) należy uważać na luźne kamienie — ryzyko uderzenia spadającym głazem.
• Najlepszy czas na zdjęcia: ranek, przy dobrej widoczności po opadach.

Nazwa przełęczy upamiętnia Tytusa Chałubińskiego — lekarza i propagatora Tatr, który zmarł w 1889 roku. To właśnie na jego cześć zmieniono dawną nazwę 'Zawracik', a szlak przebudowano w latach 1889–1890. Mało które miejsce w Tatrach łączy w sobie tak pięknie historię, rzadką florę i prawdziwie alpejski klimat.