Niżni Staw Staszica to jedno z tych tatrzańskich miejsc, które potrafią zaskoczyć — bo nie zawsze tam jest. To okresowe jeziorko polodowcowe na dnie Doliny za Mnichem, które pojawia się i znika w zależności od poziomu wód, tworząc za każdym razem trochę inny krajobraz.

Zbiornik leży na wysokości około 1785 m n.p.m. i przy wysokim stanie wody może osiągać ponad 200 metrów długości, zalewając miejscami szlak na Wrota Chałubińskiego. Gdy poziom wody opada, Staw Staszica dzieli się na dwie części: południowo-zachodnią, zwaną Wyżnim Stawem Staszica, i północno-wschodnią — właśnie Niżnim Stawem Staszica. Otoczenie jest surowe i piękne: skaliste ściany Tatr Wysokich odbijają się w spokojnej tafli wody, a cisza doliny sprawia, że to miejsce ma w sobie coś niemal mistycznego. Wiosną i wczesnym latem, gdy topnieją śniegi, jeziorko bywa najbardziej okazałe. Późnym latem i jesienią może niemal całkowicie zniknąć.

• Dolina za Mnichem (dojście od strony Morskiego Oka) — szlak czerwony, ok. 1 h podejścia na próg doliny, trudność: umiarkowana

• Jeziorko jest okresowe — nie każdego roku osiąga pełny poziom wody, warto sprawdzić warunki przed wyjściem
• Przy wysokim stanie wody szlak na Wrota Chałubińskiego może być częściowo zalany

Nazwa jeziora upamiętnia Stanisława Staszica — wybitnego polskiego geologa i społecznika, który jako jeden z pierwszych badał i opisywał Tatry. To piękny hołd dla człowieka, który pokochał te góry ponad 200 lat temu.