Jaskinia Zbójecka to niewielka, ale niezwykle ciekawa jaskinia krasowa ukryta w terenie dawnego kamieniołomu Solvaya niedaleko wsi Křižany. To miejsce, gdzie historia górnictwa spotyka się z fascynującym światem podziemnej przyrody - a do tego wszystkiego dodaje smaku legenda o zbójnikach, od której jaskinia wzięła swoją nazwę.

Jaskinia powstała na południowo-zachodnim zboczu wzgórza Lom (683 m n.p.m.), na linii tektonicznej łużyckiego uskoku. Dawny trzypiętrowy kamieniołom był niegdyś największym wyrobiskiem wapiennym w paśmie Ještěd, a wydobycie odsłoniło nie tylko jaskinie, ale i spektakularny fałd leżący w dewońskich wapieniach. Dziś teren wtapia się w spokojny krajobraz Parku Przyrody Ještěd, a spacer żółtym szlakiem okrężnym pozwala poczuć klimat miejsca o każdej porze roku - od zielonego lata po mroźną zimę, gdy w jaskini zimują nietoperze.

• Od stacji kolejowej Křižany (linia 86 Liberec - Česká Lípa) - najpierw szlak zielony przez zachodnie zbocze wzgórza Lom w kierunku Kryštofova Údolí, następnie od rozjazdu Pod Solvayovým lomem żółty szlak okrężny, trasa łatwa do umiarkowanej

• Wnętrze jaskini jest zamknięte i niedostępne dla zwiedzających - chroni się tu zimujące nietoperze
• W jaskini stwierdzono trzy gatunki nietoperzy zimujących oraz aż dziewięć gatunków podczas jesiennego rojenia
• Zachowana część jaskini ma 22 metry długości, a w jej końcowej partii przetrwały grube nacieki, stalaktyty i stalagnaty

Choć wnętrze jaskini pozostaje zamknięte dla ludzi, sama trasa i tablice informacyjne przy wejściu opowiadają fascynującą historię tego miejsca - miejsca, gdzie natura i dawne górnictwo splotły się w jedną, niezwykłą opowieść.