Stráž pod Ralskem (niem. Wartenberg am Rollberg) – miasto w Czechach, w kraju libereckim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 2 158 ha, a liczba jego mieszkańców 4 068 osób. W mieście tym 12 sierpnia 1644 urodził się barokowy kompozytor i skrzypek-wirtuoz Heinrich Ignaz Biber.