Smreczyński Żar to jeden z tych tatrzańskich szczytów, które kryją więcej tajemnic niż wskazywałaby skromna wysokość 1558 m n.p.m. Wapienne skały, ponad 20 jaskiń i dzika, niedostępna dla turystów przyroda tworzą tu niezwykły klimat. To miejsce, gdzie Tatry odsłaniają swoje podziemne oblicze.

Żar leży w zachodnim grzbiecie Ciemniaka, między Gubalcem a Niedźwiedziem, rozdzielając Dolinę Tomanową od Wąwozu Kraków. Południowe zbocza opadające ku Dolinie Tomanowej są gęsto zalesione, a w partiach szczytowych ustępują miejsca połaciom kosodrzewiny i nagim wapiennym skałom. Stoki północne, skierowane ku Wąwozowi Kraków, są znacznie bardziej urwiste — pełne turni i skałek, które nadają temu miejscu surowszy, bardziej alpejski charakter. Na wapiennych ścianach rozkwita bogata flora roślin wapieniolubnych, typowych dla Tatr Zachodnich. Wiosną i latem to istna botaniczna uczta, jesienią zaś las płonie kolorami, a mgły snujące się między turniami budują niesamowity nastrój.

• Żar znajduje się na obszarze ochrony ścisłej Tatrzańskiego Parku Narodowego — nie prowadzi tu żaden oficjalny szlak turystyczny i wstęp jest niedozwolony bez specjalnego zezwolenia TPN.

• Szczyt objęty jest ochroną ścisłą TPN — samodzielne wejście jest niedozwolone.
• Na Żarze opisano ponad 20 jaskiń; najdłuższa, Jaskinia Przeziorowa, liczy 420 m korytarzy — eksploracja wymaga odrębnych zezwoleń speleologicznych.
• Dawniej obszar należał do Hali Smreczyny; wypas zakończono w 1947 r., od tego czasu teren intensywnie zarastał lasem i kosodrzewiną.

Ciekawostką jest, że właśnie w wapiennych skałach Smreczyńskiego Żaru wyjątkowo dobrze rozwinęły się zjawiska krasowe — podziemny labirynt tuneli i szczelin sprawia, że to jeden z najciekawszych speleologicznie rejonów polskich Tatr.