Romanka (1366 m n.p.m.) to najwyższy szczyt Grupy Lipowskiego Wierchu i Romanki w Beskidzie Żywiecko-Orawskim — góra z charakterem, historią i dziką przyrodą w jednym. Wznosi się niemal 1000 metrów ponad dno doliny Soły, co czyni ją jedną z najbardziej wyróżniających się dominant w całej Kotlinie Żywieckiej. Jeśli lubisz leśne wędrówki z nutą tajemnicy, Romanka nie zawiedzie.

Stoki Romanki pokryte są gęstymi lasami regla dolnego i górnego — bukiem, jodłą i świerkiem, a przy samym wierzchołku drzewa stają się coraz bardziej skarlałe i poskręcane, jakby walczyły z wiatrem od wieków. Szczyt otulony jest starym borem, przez co nie oferuje rozległych panoram, ale to właśnie ta dzikość i cisza tworzą jego niepowtarzalny klimat. Zimą ośnieżone lasy zamieniają Romankę w bajkowy krajobraz, latem króluje zieleń i chłód górskiego lasu. Od zachodniej strony kryją się skaliste urwiska z grotą — mało znany skarb dla ciekawskich. W okolicy można natknąć się na wilka, rysia, jelenia, a nawet niedźwiedzia brunatnego.

• Sopotnia Mała — przez Kotarnicę, szlak niebieski, ok. 3:15 h w górę / 2:30 h w dół, umiarkowanie trudny
• Sopotnia Wielka — przez Kotarnicę, ok. 2:50 h w górę / 2:15 h w dół, umiarkowanie trudny
• Bystra — przez Słowiankę i Suchy Groń, ok. 3:35 h w górę / 3:00 h w dół, umiarkowanie trudny
• Hala Rysianka — przez przełęcz Pawlusię, ok. 1 h w górę / 55 min w dół, łatwy

• Szczytowe partie Romanki objęte są rezerwatem przyrody od 1963 roku — warto poruszać się wyłącznie po wyznaczonych szlakach.
• Przez Romankę przebiega Szlak Papieski.
• W masywie działają czynne osuwiska — przy zejściu ze szlaków należy zachować ostrożność.

Romanka ma długą tradycję turystyczną — już w XIX wieku była celem wypraw, a w latach 1894–1899 niemieccy turyści z organizacji Beskidenverein wytyczyli tu jeden z pierwszych szlaków w Beskidzie Żywieckim. Podczas II wojny światowej stoki góry dawały schronienie polskim partyzantom z oddziału o nazwie — jakżeby inaczej — 'Romanka'.