Y-ágú-barlang to niezwykła sztuczna jaskinia w Holdvilág-árok, jednej z najbardziej fascynujących dolin Gór Wyszehradzkich na Węgrzech. Nazwa oznacza dosłownie 'jaskinię o kształcie litery Y', co doskonale opisuje jej rozgałęziony korytarz wykuty w szarawym tufie andezytowym.

Wejście do jaskini, wysokie 215 cm i szerokie 175 cm, znajduje się u podnóża wschodniej skalnej ściany doliny, około 30 metrów na południe od okresowego wodospadu. Korytarz po 6,5 metrach rozdziela się na dwa ramiona - dłuższe główne o długości 22,1 m i krótsze boczne o długości 10 m, co daje łącznie 32,1 metra. W dwóch miejscach w suficie wykuto półkoliste płaszczyzny, na których niegdyś znajdowały się inskrypcje, w tym grecki monogram Chrystusa - dziś niemal niewidoczne pod nowszymi napisami. Miejsce ma tajemniczą atmosferę, zwłaszcza po deszczu, gdy pobliski wodospad ożywa.

Jak dotrzeć

• Z Pomázu, popularnym szlakiem turystycznym prowadzącym przez Holdvilág-árok - trasa łatwa do umiarkowanej, dostęp do wejścia jest łatwo zauważalny z ścieżki

Praktyczne informacje

• Jaskinia nie jest jaskinią naturalną - to sztuczna wyrobisko, prawdopodobnie związane z wczesnośredniowiecznym górnictwem rudy lub kultem
• Całkowita długość: 32,1 m, wysokość korytarzy średnio ok. 210 cm
• W pobliżu znajdują się dwie inne podobne sztuczne jaskinie - Vízesés-alatti-barlang i Weislich-barlang

Nikt nie wie z pewnością, kto i dlaczego wykuł ten korytarz - teorie mówią o kopalni rudy, poszukiwaniu granatów lub węgla, a badacz István Eszterhás uważa, że miejsce mogło służyć celom kultowym. Niestety liczni odwiedzający pozostawiają na ścianach graffiti, niszczące pozostałości starożytnych napisów.